25 ต.ค. 2025 กรุงเทพฯ — สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) แถลงมาตรการร่างแนวทางการกำกับดูแลบริการ OTT (Over-the-Top) เพื่อสกัดการผูกขาด สร้างธรรมภิบาล และคุ้มครองผู้บริโภคสื่อ โดยมี ศ.คลินิก นพ. สรณ บุญใบชัยพฤกษ์ ประธาน กสทช. เป็นผู้แถลง ณ ห้องประชุมใหญ่ สำนักงาน กสทช.
ในการแถลง นายสรณระบุว่า แนวทางฉบับร่างนี้มีเป้าหมายเพื่อให้การให้บริการ OTT ในประเทศไทยเป็นไปอย่างโปร่งใส ยุติธรรม และคำนึงถึงสิทธิของผู้บริโภคและผู้ผลิตเนื้อหา ทั้งยังเน้นการป้องกันการรวมอำนาจทางการตลาดที่อาจนำไปสู่การผูกขาดบริการที่สำคัญ
รายละเอียดมาตรการร่างหลักๆ ประกอบด้วย
- การจดทะเบียนผู้ให้บริการ OTT: ผู้ให้บริการที่มีผู้ใช้เกินเกณฑ์ที่กำหนดจะต้องจดทะเบียนกับสำนักงาน กสทช. เพื่อความโปร่งใสด้านเจ้าของกิจการและข้อมูลการให้บริการ
- ข้อกำหนดการให้บริการและเนื้อหา: กำหนดมาตรฐานการคัดกรองเนื้อหาที่เป็นอันตรายต่อเด็ก การป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ และการเผยแพร่ข้อมูลที่ผิดหรือชักจูง
- การคุ้มครองผู้บริโภคสื่อ: กำหนดแนวทางการรับเรื่องร้องเรียน ระยะเวลาตอบกลับ และมาตรการชดเชยกรณีบริการบกพร่อง
- การเปิดเผยและความโปร่งใสของอัลกอริทึม: ผู้ให้บริการต้องเปิดเผยนโยบายพื้นฐานเกี่ยวกับการจัดอันดับเนื้อหา การโฆษณาเชิงพาณิชย์ และการใช้ข้อมูลส่วนบุคคล
- การป้องกันการผูกขาดและส่งเสริมการแข่งขัน: บังคับใช้ข้อกำหนดด้านการเข้าถึงข้อมูลหรือมาตรฐานเชิงเทคนิค (interoperability) เพื่อป้องกันการกีดกันคู่แข่ง
- บทลงโทษและการบังคับใช้: กำหนดโทษปรับ คำสั่งแก้ไข และมาตรการชั่วคราวสำหรับการฝ่าฝืนข้อกำหนด
นายสรณแจ้งอีกว่าร่างแนวทางนี้จะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากสาธารณะเป็นเวลา 60 วัน และจะมีการจัดเวทีหารือร่วมกับผู้ให้บริการ OTT รายใหญ่ ผู้ประกอบการโทรคมนาคม กลุ่มผู้บริโภคสื่อ และภาคการผลิตเนื้อหา ภายในเดือนธันวาคม 2568 ก่อนนำเข้าที่ประชุมเพื่อพิจารณาเห็นชอบขั้นต่อไป คาดว่าหากผ่านกระบวนการจะเริ่มบังคับใช้เป็นวงกว้างภายใน 6–12 เดือนหลังประกาศใช้
เสียงตอบรับเบื้องต้นจากผู้ให้บริการ OTT ทั้งในและต่างประเทศที่เข้าร่วมการหารือระบุว่า ยินดีต่อความชัดเจนของกฎเกณฑ์ แต่เป็นห่วงค่าใช้จ่ายด้านการปฏิบัติตามข้อกำหนดและความซับซ้อนของการเปิดเผยอัลกอริทึม ขณะที่ตัวแทนสมาคมผู้บริโภคชี้ว่านโยบายดังกล่าวเป็นก้าวสำคัญต่อการคุ้มครองผู้บริโภคและลดความเสี่ยงจากเนื้อหาที่ก่อความเสียหาย
เรียบเรียงมาตรการเพิ่มเติมภายใต้แนวทางการกำกับดูแลบริการ OTT โดย กสทช. (สรุป):
- เกณฑ์การกำหนดขนาดผู้ให้บริการ: ใช้ตัวชี้วัดผู้ใช้งานรายเดือนและรายได้จากตลาดไทย
- มาตรฐานการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล: ยึดหลักความยินยอม ความปลอดภัย และการเข้าถึงข้อมูลของผู้บริโภค
- ระบบการรายงานและตรวจสอบ: ผู้ให้บริการต้องรายงานตัวชี้วัดการละเมิดเนื้อหาและมาตรการการจัดการเป็นประจำ
- มาตรการด้านการแข่งขัน: ห้ามข้อตกลงที่จำกัดการเข้าถึงหรือผูกขาดแพ็คเกจบริการกับผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐาน
OTT คืออะไร — คำอธิบายสั้นๆ: OTT (Over-the-Top) คือบริการส่งเนื้อหาเสียงและภาพหรือแพลตฟอร์มสื่ออื่นๆ ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตโดยไม่ผ่านเครือข่ายส่งสัญญาณแบบดั้งเดิมของผู้ให้บริการทีวีหรือวิทยุ ตัวอย่างเช่น Netflix, YouTube, Disney+ และบริการสตรีมมิ่งเพลงและวิดีโออื่นๆ
การดำเนินการต่อจากนี้: สำนักงาน กสทช. กำหนดตารางเปิดรับฟังความคิดเห็น 60 วัน พร้อมจัดเวทีสัมมนาใน 4 ภูมิภาค เพื่อรับฟังมุมมองจากผู้เกี่ยวข้องทั้งหมด ก่อนนำร่างเข้าสู่การพิจารณาเชิงนโยบาย โดยผู้สนใจสามารถติดตามรายละเอียดร่างข้อกำหนดและส่งข้อคิดเห็นได้ที่เว็บไซต์ของสำนักงาน กสทช. (ข่าวการประชาสัมพันธ์ของสำนักงาน กสทช. ฉบับสมมติ)
หมายเหตุ: เนื้อหารายงานนี้จัดทำในรูปแบบข่าวรายงานข้อเท็จจริงเชิงสรุป เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจทิศทางและแนวทางการกำกับดูแลบริการ OTT โดย กสทช. รวมทั้งขั้นตอนการรับฟังความคิดเห็นและผลกระทบเบื้องต้นที่คาดว่าจะเกิดขึ้น